Eind juli was het boerenprotest weer volop in het nieuws. Ook in onze regio, langs de A1 bij Stroe, lieten boeren van zich horen. Los van de aanleiding van de protesten zetten ze ook aan tot nadenken. Want hoe vaak staan we eigenlijk stil bij de weg die ons eten aflegt voordat het op ons bord ligt?
Wie zelf een moestuin heeft, weet dat een tomaat niet zomaar een tomaat is. Achter dat ene rode vruchtje gaan maanden van voorbereiden schuil. Zaaien, verspenen, water geven, bemesten, onkruid wieden, beschermen tegen ziekten en plagen en geduldig wachten tot de plant doet waarvoor je haar zo zorgvuldig hebt verzorgd. En zelfs dan blijft het weer de grote onbekende. Te veel regen, te weinig regen, een koude nacht of juist een hittegolf: de natuur laat zich niet sturen.
Misschien is dat wel de reden waarom een moestuin zoveel respect kweekt voor de mensen die ons voedsel verbouwen. Want waar wij trots zijn op een paar mandjes bonen of een schaal vol tomaten, doen boeren dat iedere dag op veel grotere schaal. Hun oogst is niet alleen hun inkomen, maar ook de beloning voor maanden van zorg, vakmanschap en toewijding.
Boer zijn is een vak. Een vak waarin kennis, ervaring, geduld en doorzettingsvermogen iedere dag opnieuw samenkomen. Geen jaar is hetzelfde. Het weer bepaalt vaak wanneer er gezaaid, geplant of geoogst kan worden. Juist dat maakt het werk uitdagend, maar geeft ook de voldoening wanneer een gewas gezond opkomt, groeit en uiteindelijk een mooie oogst oplevert. De gevoelens van trots en voldoening zullen veel moestuiniers herkennen. De schaal waarop een boer werkt en de verantwoordelijkheid die hij draagt, zijn echter vele malen groter.
Daarbij hoor je soms de gedachte dat boeren alleen maar denken aan zoveel mogelijk opbrengst. Natuurlijk moet een bedrijf rendabel zijn. Maar juist daarom weten boeren als geen ander dat een gezonde bodem en gezonde dieren de basis vormen van hun bedrijf. Zonder die zorg is er op de lange termijn immers geen oogst en geen toekomst. Wie jaar na jaar wil blijven oogsten, weet dat goed zorgen voor bodem, gewas en vee geen luxe is, maar een noodzaak.
Juist in een tijd waarin voedsel altijd binnen handbereik lijkt te zijn, vergeten we soms hoe afhankelijk we eigenlijk zijn van de mensen die het produceren. We verwachten volle schappen, verse melk, aardappelen, groenten en fruit. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar achter al die producten staan mensen die iedere dag opnieuw afhankelijk zijn van weer, bodem en natuur.
Boeren en consumenten vormen samen één keten. De één verbouwt en produceert ons voedsel, de ander bereidt het en zet het op tafel. Ieder met zijn eigen kennis en vakmanschap, maar uiteindelijk kan het één niet zonder het ander.
Misschien leert onze eigen tuin ons daarom wel meer dan we beseffen. Wie zelf een zaadje in de grond stopt, ontdekt hoeveel geduld, aandacht en zorg er nodig zijn om iets te laten groeien. En juist daardoor groeit vaak ook het respect voor iedereen die dat werk elke dag doet. Of het nu gaat om een moestuin van enkele vierkante meters of om een boerenbedrijf van vele hectares: uiteindelijk begint alles op dezelfde plek. Bij een gezonde bodem. Want zonder gezonde bodem groeit er niets. En zonder de mensen die haar met kennis en toewijding bewerken, blijft ook ons bord een stuk leger.