Barneveld
Wie door het buitengebied van Barneveld rijdt, ziet weilanden, akkers, boerderijen en hier en daar nog van die mooie oude hagen en houtsingels. Ze lijken misschien vanzelfsprekend bij het landschap te horen, maar dat zijn ze allang niet meer. In de afgelopen tientallen jaren zijn er heel wat verdwenen.
Dat is eigenlijk jammer, want zo'n heg is veel meer dan een groene afscheiding tussen twee stukken land.
Vroeger hadden heggen, hagen en houtsingels vooral een praktische functie. Ze markeerden de grens van een perceel, hielden vee binnen en boden bescherming tegen de wind. Prikkeldraad, gaas en andere vormen van afrastering namen die functie steeds vaker over. Percelen werden groter en het landschap opener. Handig misschien, maar ongemerkt verdween daarmee ook een stukje van het karakter van ons buitengebied.
En niet alleen dat.
Want waar wij een heg zien, ziet een vogel een plek om een nest te bouwen. Een muis vindt er dekking, insecten vinden er voedsel en allerlei dieren gebruiken zo'n groene strook als veilige route door het landschap. Een heg die twee stukken groen met elkaar verbindt, kan daardoor bijna een kleine snelweg voor de natuur worden – al ligt het tempo er gelukkig een stuk lager.
Daarom is het zo'n mooi initiatief dat de gemeente Barneveld samen met Stichting Landschapsbeheer Gelderland een Heggenbrigade Barneveld opricht. Een groep vrijwilligers die gaat helpen om heggen, hagen en houtsingels terug te brengen in ons landschap.
Daarvoor worden ook boeren, burgers en andere grondeigenaren in het buitengebied gezocht die ruimte hebben voor nieuwe beplanting. Dat kan bijvoorbeeld een geschoren haag op een erf zijn, maar ook een struweelhaag, een voederhaag voor vee of een houtsingel in het land. Daarbij wordt gekeken naar streekeigen soorten en naar wat op een bepaalde plek past.
En daar zit precies de kracht van zo'n project. Het gaat niet om overal zomaar wat struiken neerzetten. Het gaat om het herstellen van structuren die van oudsher bij ons landschap horen. Groen dat niet alleen mooi is, maar ook een functie heeft.
Bovendien hoeft een grondeigenaar het niet allemaal zelf uit te zoeken. Een landschapsadviseur van Stichting Landschapsbeheer Gelderland helpt bij het maken van een passend beplantingsplan. En bijzonder aantrekkelijk: binnen dit project neemt de gemeente Barneveld de aanschafkosten van de beplanting voor haar rekening.
Misschien is september nog wat vroeg om met de schop in de grond te staan. Maar het is wél een mooie maand om alvast vooruit te kijken naar het plantseizoen.
Want stel je eens voor wat er gebeurt als op allerlei plekken in ons buitengebied weer heggen en houtsingels verschijnen. Niet één groot natuurproject ergens achter een hek, maar vele kleine groene linten tussen erven, weilanden en akkers. Linten waarin vogels kunnen nestelen, insecten voedsel vinden en dieren zich kunnen verplaatsen.
En ondertussen wordt ons landschap er ook nog mooier van.
Soms hoeft natuurherstel helemaal niet groots en ingewikkeld te zijn.
Soms begint het gewoon met een rij struiken.